Tentoonstelling
Silencing Voices
Silencing Voices
Silencing Voices is onderdeel van het project The Anarchy of Silence Between Two Points in Time (2023–), dat de betekenis van stilte door de tijd heen onderzoekt.
De installatie laat zien hoe vrouwenstemmen historisch zijn gecensureerd — van de Griekse mythes tot hedendaagse vormen van onderdrukking. De thematiek loopt uiteen van de tragedie van Tereus, Procne en Philomela, zoals beschreven door Ovidius, tot middeleeuwse schandmaskers, vrouwen die werden opgesloten in psychiatrische instellingen omdat zij te zelfstandig waren, de Magdalene Laundries en de meisjes van De Goede Herder in Nederland.
De werken in deze tentoonstelling — Beleerd raamwerk, Wasgebed, Silencing Voices en Ondergedompeld in de schaduw van de nacht — verkennen hoe stilte en onderdrukking zich manifesteren in lichaam, stem en materiaal.
Ondergedompeld in de schaduw van de nacht
Een zwijgend blok van oude stoffen, ondergedompeld in stearine en glycerine waardoor ze verharden en verstijven. Het werk verwijst naar de verborgen onderdrukking van vrouwen in de Magdalene Laundries, waar “reinheid” en “moraliteit” slechts een façade vormden voor discipline en isolatie. Door textiel — een materiaal dat traditioneel met vrouwelijkheid wordt geassocieerd — te verharden, wordt zichtbaar hoe lichamen en levens werden gevormd, vastgezet en onzichtbaar gemaakt. Het verstijfde oppervlak draagt de stilte van verhalen die te lang ongehoord bleven.
Diverse stoffen, mengsel paraffine/stearine/glycerine — 6 × 13 × 18 cm
Silencing Voices
Tweeënveertig gehaakte vormen van rood katoen, elk met een eigen haaksteek en structuur. In groepjes van zes hangen ze aan transparante draden van het plafond, vrij bewegend in de ruimte. De vormen — aanvankelijk tongvormig en later verstijfd tot driedimensionale structuren — roepen associaties op met lichaamsdelen en vormen samen een nieuwe constellatie. De tong verwijst direct naar Philomela, wier tong werd afgesneden: een beeld van het verstommen van vrouwenstemmen. Door textiel wordt de stem tastbaar en zichtbaar. Het rood staat voor bloed, geweld, schaamte en passie; het verharde katoen benadrukt zowel kwetsbaarheid als kracht. Het haakwerk wordt zo een materiële metafoor voor het zichtbaar maken van onderdrukte stemmen.
Beleerd raamwerk
Leren banden omlijsten oude stoffen die met schroeven worden samengeklemd. De elementen zijn onderling verbonden tot een strak raamwerk dat doet denken aan tralies en opsluiting. Het werk verwijst naar systemen van controle die lichamen — vooral vrouwenlichamen — vormen, begrenzen en disciplineren. De spanning tussen de harde schroeven en de zachte materialen legt de dualiteit bloot tussen institutionele macht en kwetsbaarheid. De titel speelt met de dubbele betekenis van “leer”: materiaal én disciplinering.
Scarlet
Een eerder gezeefdrukt werk is volledig bedekt met een extra laag rood — Scarlet — waardoor het een nieuwe betekenislaag krijgt die resoneert met de andere werken in de tentoonstelling. Tijdens het werken ontstond de associatie met The Scarlet Letter, waarin Hester Prynne wordt gemarkeerd met een rode “A”: een teken van zonde, maar ook van zichtbare kracht.
De tekening, met rood en bewegende druppels, verwijst naar tranen, pijn en trauma, maar ook naar de transmissie van verhalen: zoals Philomela haar verhaal weefde, zo geven slachtoffers hun ervaringen door. Het werk verbindt schending, emotionele pijn en zichtbaarheid, en toont hoe lijden kan transformeren tot een stille, maar krachtige stem.
Ademmoment voor de klank
Papieren S-vormen in verschillende groottes hangen aaneen en creëren een overgang van harde klank naar zacht volume, uiteindelijk vervagend in stilte. De S-klank symboliseert de adem — de grens tussen lichaam en stem — en verwijst naar de sociale verwachting dat vrouwen stil zouden moeten zijn.
Het werk richt de aandacht op het fragiele moment vóórdat geluid ontstaat: adem wordt stem, aanwezigheid krijgt vorm, en stilte opent zich als een reflectieve ruimte. Een punt van spanning tussen spreken en zwijgen.
Wasgebed
Katoenen draden, bevestigd aan metalen kettingen, zijn ondergedompeld in stearine en glycerine en zo in de tijd gestold. De verharde vormen roepen associaties op met geheimschrift en verwijzen naar het wassen van kleding in de Magdalene Laundries. De grillige vormen, losjes vastgeknoopt aan de kettingen, leggen een spanning bloot tussen tederheid en beperking, ritueel en controle. Het werk benadrukt hoe vrouwenhandelingen en -stemmen door systemen en rituelen werden gereguleerd.
Tarana Burke — Me Too
Portret van Tarana Burke (2019), Amerikaans burgerrechtenactiviste en grondlegger van de MeToo-beweging. Sinds 2006 gebruikt zij de term “Me Too” om aandacht te vragen voor seksueel misbruik en aanranding.
Dit portret maakt onderdeel uit van de serie People of Our Time (2017–2020), een reeks geconstrueerde fotografische beelden die verschillende gezichtspunten van één persoon samenbrengen. Binnen Silencing Voices vormt het portret een historisch commentaar op het doorbreken van zwijgzaamheid en benadrukt het de kracht van het uitspreken van persoonlijke ervaringen.
Stilte als sociaal en historisch geladen ruimte
Door de hele tentoonstelling loopt een rode draad van stilte en onderdrukking, van kwetsbaarheid en geweld, maar ook van veerkracht en zichtbaarheid. De werken tonen dat stilte niet slechts de afwezigheid van geluid is, maar een sociaal en historisch geladen ruimte waarin controle, lijden en verzet samenkomen. Lichaam, stem en materiaal worden dragers van verhalen die door de eeuwen heen zijn onderdrukt — een stille kracht die, eenmaal gezien en gehoord, niet langer genegeerd kan worden.